چرا گریس خشک می شود؟ علت خشک شدن گریس و روش جلوگیری از آن

یکی از مشکلات اصلی و رایج گریس، خشک شدن آن در طول زمان است. روغن موجود در گریس به تدریج از ماده غلیظ کننده جدا می شود. این اتفاق ممکن است به صورت جمع شدن روغن در بخشی از گریس یا چکیدن آن دیده شود.
جدا شدن روغن باعث می شود گریس داخل قطعات تجهیزات سفت و سخت شود. ادامه این وضعیت می تواند به خرابی جدی دستگاه منجر شود. با خشک شدن گریس، اصطکاک و دمای قطعاتی مانند بلبرینگ ها افزایش پیدا می کند. گرمای ایجاد شده نیز روند خشک شدن گریس را سریع تر می کند.
با گذشت زمان و با توجه به نوع ماده غلیظ کننده و میزان تخریب گریس، ممکن است بافت آن بسیار سفت و شبیه بتن شود. در این مقاله دلایل خشک شدن گریس، پیامد های آن و راهکارهای جلوگیری یا برطرف کردن این مشکل را بررسی می کنیم.
مطالب مرتبط:
راهنمای انتخاب بهترین گریس برای ماشین صنعتی
راهنمای انتخاب بهترین گریس برای بلبرینگ
کاربرد و ویژگیهای گریس پایه کلسیم
8 علت خشک شدن گریس
خشک شدن گریس یک مشکل جدی است که می تواند به دلایل مختلف رخ دهد و عملکرد تجهیزات را تحت تاثیر قرار دهد. مهم ترین عوامل خشک شدن گریس عبارت اند از:
آلودگی
ورود گرد و غبار، خاکستر، خاک و دیگر ذرات خشک به گریس می تواند باعث غلیظ و سفت شدن آن شود. بخش زیادی از این آلودگی ها به دلیل نگهداری نامناسب از ماشین آلات به وجود می آید. برای مثال گرد وغبار جمع شده روی دستگاه ممکن است هنگام گریس کاری وارد روانکار شود و کیفیت آن را کاهش دهد.

ترکیب گریس های ناسازگار
مخلوط کردن دو گریس ناسازگار می تواند باعث جدا شدن روغن و سفت شدن سریع گریس شود. برای نمونه ترکیب گریس هایی با غلیظ کننده خاک رس آلی و گریس های دارای غلیظ کننده صابونی ممکن است ساختار هر دو محصول را تخریب کند. به همین دلیل پیش از تعویض یا ترکیب گریس ها باید از سازگاری آنها مطمئن شد.
دمای بالا
گریس هایی که با روغن پایه رقیق تر ساخته می شوند در برابر تبخیر آسیب پذیرتر هستند. در دمای بالا بخشی از روغن گریس تبخیر می شود و ماده غلیظ کننده باقی می ماند. اگر این شرایط ادامه پیدا کند، گریس به تدریج سفت و خشک می شود. استفاده از گریس های مناسب دمای بالا مانند گریس نسوز می تواند این مشکل را کمتر کند.
اکسید شدن روغن پایه
اکسیداسیون می تواند ظاهر و ساختار روغن را تغییر دهد و آن را به ماده ای غلیظ و شبیه قیر تبدیل کند. همین اتفاق ممکن است برای روغن موجود در گریس نیز رخ دهد. وجود فلزاتی مانند مس که در اثر سایش قطعات وارد گریس می شوند، سرعت اکسیداسیون را افزایش می دهد. در نتیجه گریس زودتر از زمان معمول غلیظ و سخت می شود.

تولید حرارت در تجهیزات
استفاده بیش از حد از گریس، ناهماهنگی قطعات، وارد شدن بار اضافی و کاهش میزان روانکار می توانند دمای یاتاقان ها را بالا ببرند. برای مثال گریس کاری بیش از اندازه باعث افزایش مقاومت در برابر حرکت قطعات و تولید گرمای بیشتر می شود. این حرارت به تدریج روغن گریس را کاهش می دهد و باعث خشک شدن آن می شود.
فشار و فرسودگی مکانیکی
برخی از یاتاقان ها مانند رولبرینگ های کروی بیشتر در معرض جدا شدن روغن از گریس قرار دارند. حرکت مداوم یاتاقان ها و چرخ دنده ها می تواند گریس را تحت فشار قرار دهد و روغن را از ماده غلیظ کننده جدا کند. این وضعیت شبیه فشردن یک اسفنج خیس است که باعث خارج شدن آب از آن می شود.
در چنین شرایطی استفاده از گریسی با غلیظ کننده مناسب و قابلیت برگشت پذیری بالا اهمیت زیادی دارد. گریس برگشت پذیر پس از کاهش فشار می تواند روغن جدا شده را دوباره جذب کند.
فشار هیدرواستاتیکی
قرار گرفتن گریس در معرض فشار ثابت نیز می تواند باعث جدا شدن روغن از غلیظ کننده شود. این فرآیند شبیه عبور آب از میان شن است، ذرات شن باقی می مانند اما آب تحت فشار از میان آن ها عبور می کند. در گریس نیز روغن خارج می شود و بخش غلیظ و جامد باقی می ماند.
به این پدیده خونریزی گریس یا غربال شدن گفته می شود. برخی گریس های تخصصی با استفاده از روغن پایه، افزودنی ها و غلیظ کننده های ویژه تولید می شوند تا در برابر این نوع جداسازی مقاومت بیشتری داشته باشند.
ارتعاش و نیروی گریز از مرکز
ارتعاش مداوم و نیروی گریز از مرکز نیز می توانند باعث جدا شدن زودهنگام روغن از گریس شوند. این مشکل بیشتر در کوپلینگ ها و قطعات مکانیکی با سرعت چرخش بالا دیده می شود. استفاده از گریس نامناسب در چنین تجهیزاتی ممکن است در مدت کوتاهی باعث خشک شدن روانکار شود. همچنین تفاوت زیاد میان وزن مخصوص روغن پایه و ماده غلیظ کننده می تواند احتمال جداسازی در اثر نیروی گریز از مرکز را افزایش دهد.

راهکارهای مهم برای جلوگیری از خشک شدن گریس
برای جلوگیری از خشک شدن گریس باید چند نکته مهم را رعایت کرد. این اقدامات علاوه بر افزایش عمر گریس باعث می شوند قطعات و تجهیزات نیز عملکرد بهتر و طول عمر بیشتری داشته باشند:
انتخاب گریس مناسب
گریس باید متناسب با دما، فشار و شرایط کاری دستگاه انتخاب شود. برای نمونه، گریس های پایه کلسیم برای محیط های مرطوب مناسب هستند و گریس های پایه سیلیکون در دماهای بالا عملکرد بهتری دارند. انتخاب گریس مناسب، احتمال خشک شدن و کاهش کیفیت آن را کمتر می کند.
نگهداری صحیح گریس
گریس را در محیطی خشک، خنک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کنید. همچنین درِ ظرف گریس باید کاملا بسته باشد تا رطوبت، گرد و غبار و آلودگی وارد آن نشود. رعایت این نکات از خشک شدن گریس در زمان انبارداری جلوگیری می کند.
گریس کاری منظم تجهیزات
برای تجهیزات یک برنامه مشخص و دوره ای گریس کاری در نظر بگیرید. پیش از استفاده از گریس جدید، قطعات را تمیز کنید و گریس قدیمی یا خشک شده را از سطح آن ها بردارید. همچنین باید از مقدار مناسبی گریس استفاده شود زیرا کم یا زیاد بودن آن می تواند عملکرد قطعات را مختل کند.
جلوگیری از ورود آلودگی
برای محافظت از قطعات مکانیکی در برابر گرد وغبار، آب و سایر آلودگی ها می توان از کاورهای محافظ، درپوش یا فیلتر استفاده کرد. این کار باعث افزایش ماندگاری گریس خواهد شد و در محیط های صنعتی و آلوده اهمیت زیادی دارد.
ظرف مناسبی انتخاب کنید
گریس را در ظرفی نگهداری کنید که جنس آن با مواد موجود در گریس واکنش ندهد. ظروف شیشه ای و فولاد ضد زنگ معمولا گزینه های مناسبی برای نگهداری گریس هستند.
تاثیرات گریس خشک شده در تجهیزات
خشک شدن گریس می تواند آسیب زیادی به تجهیزات وارد کند. وقتی روغن موجود در گریس از ماده غلیظ کننده جدا می شود، گریس خشک شده و اصطکاک و دمای قطعاتی مانند بلبرینگ ها افزایش پیدا می کند.
افزایش دما نیز روند خشک شدن گریس را سریع تر می کند. در بعضی شرایط گریس آن قدر سفت می شود که حالتی شبیه بتن پیدا می کند. در این وضعیت تجهیزات برای حرکت دادن یا پمپاژ گریس به نیروی بیشتری نیاز دارند و ممکن است گریس سفت شده خرد شود. این موضوع می تواند به آب بند ها، پوشش قطعات و عملکرد تجهیزاتی مانند بلبرینگ آسیب برساند.
بنابراین باید علت خشک شدن گریس به موقع شناسایی و برطرف شود. همچنین بررسی منظم کیفیت روان کننده می تواند از بروز این مشکلات و آسیب دیدن تجهیزات جلوگیری کند.
کلام آخر
همانطور که گفتیم خشک شدن گریس می تواند به دلایلی مانند حرارت بالا، آلودگی، گریس کاری نامناسب، جدا شدن روغن و ترکیب گریس های ناسازگار رخ دهد. این مشکل باعث افزایش اصطکاک، دما و آسیب به تجهیزات می شود. با نگهداری صحیح گریس، جلوگیری از ورود رطوبت و آلودگی و مصرف آن در زمان مناسب می توان کیفیت گریس را حفظ کرد و عمر تجهیزات را افزایش داد.
سوالات متداول
چرا گریس در دمای بالا خشک می شود؟
دمای بالا باعث تبخیر روغن پایه گریس و اکسیداسیون آن می شود. برای جلوگیری از خشک شدن از گریس های مقاوم به دما استفاده کنید.
چگونه از ورود آلودگی به گریس جلوگیری کنیم؟
استفاده از کاورهای محافظ و تمیز کردن قطعات قبل از گریس کاری، از نفوذ آلودگی و خشک شدن گریس جلوگیری می کند.
آیا مقدار زیاد گریس باعث خشک شدن آن می شود؟
بله، گریس اضافی می تواند در معرض گرما و آلودگی قرار گیرد و خشک شود. گریس کاری باید به مقدار مناسب انجام گیرد.
